Hvernig datt þeim í hug að hækka lánin?

Hvernig datt þeim í hug að hækka skattana?

Hvernig datt þeim í hug að hækka matinn, bensínið, raforkuna, hitann, strætófargjöld o.s.frv.?

Þeim virðis alla vega ekki detta í hug að afnema verðtrygginguna á lánunum.

 

„Hvernig datt ykkur þetta í hug?“

Af hverju er hann á leiðinni suður?

Mjólkurbíll frá Mjólkursamsölunni í Reykjavík, með mjólk frá bændum á Vestfjörðum, er stopp í Reykjanesi við Ísafjarðardjúp vegna ófærðar á Steingrímsfjarðarheiði.

 

Ef þessi frétt er sett í samhengi við það að börnum í Grunnskólanum á Ísafirði hefur fækkað um 100 vegna fólksfækkunar á svæðinu má sjá áhrif þeirrar byggðarstefnu sem ríkt hefur undanfarna áratugi.

Það er nefnilega búið að draga verulega úr starfsemi mjólkurstöðvarinnar á Ísafirði og flytja vinnsluna suður. Það eru því miður ekki einu störfin. Fjöldi starfa á Vestfjörðum hefur verið fluttur suður eða til útlanda.

Kemst ekki suður með mjólkina

"Einkaframkvæmd" greidd úr ríkissjóði.

Nú er ríkissjóður að byrja að dæla peningum í ein jarðgöng enn. http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/17/rikid_tryggir_fjarmognun_ganganna/   Fólki er talið í trú um að ekki sé um að ræða framkvæmdir greiddar með skattpeningum fólksins í landinu.  

Fjármögnun ganganna virðist eiga að vera með því að ríkissjóður kaupir skuldabréf af félagi, sem aldrei kemur til með að geta greitt skuldir sínar að fullu.   Skuldir ríkissjóðs eru miklar, en samt telja menn sig vera þess umkomnir að "lána" fjármuni í framkvæmdir, sem ekki munu skila arði.

Það að láta ríkissjóð borga brúsann, þar sem aðrir aðilar fást ekki til að lána til verkstins, er ekkert annað en misnotun á hugtakinu einkaframkvæmd.  Skellurinn verður þó ekki jafn slæmur eins og þegar Hafnarfjarðarbær, fékk einkaframkvæmdir skólabygginga í bænum í hausinn. 

 

Útboð vegna Vaðlaheiðarganga

Er ekki best að byrja á þeim sem borga mestan jaðarskattinn

Þeir sem borga mesta jaðarskattinn eru tekjulágt fjölskydlufólk með börn og í leiguhúsnæði.

Jaðarskattur þeirra reiknast með þessum hætti af næstu krónu sem þeir vinna sér inn, m.v. tekjur undir 209. þús kr. á mánuði:

Tekjuskattur og útsvar                   37,31%

Skerðing á barnabótum                    5,0%

Skerðing barnabótaauka                  6,0%

Skerðing húsaleigubóta                 12,0% 

Samtals                                         60,31%

Það er einmitt fjölskyldufólk með með tekjur innan við 200 þús. kr. á mánuði sem borgar hæsta jaðarskattinn.  Það er vegna þess að tekjutengingar á bætur leggjast hver ofan á aðra til hækkunar á jaðarskattinum.   Ef eitt ákveðið hlutfall væri notað til tekjutengingar á bótum myndi það geta lækkað jaðarskattinn hjá þessum hópi.

 Hins vegar má líka nota þá aðferð að hætta ekki tekjutengngunni, þegar bætur falla niður, heldur halda áfram og nota það hlutfall launa allra til að safna í sjóð sem stæði straum af bótunum.

 

 

Eigum að létta af ofursköttum

Er ávinningurinn meiri en kostnaðurinn?

2.700 börn og 1.500 fullorðnir taka þetta lyf. Kostnaður Sjúkratrygginga stefnir í 762 millj.kr.Það er auðvelt að skoða bara kostnaðarhliðina við lyfjakaupin. Til að það fáist einhver vitræn niðurstaða þarf líka að skoða ávinninginn.

Athyglisbrestur veldur því að börn skila árangri í skóla í samræmi við gáfur, þar sem þau ná ekki að halda athyglinni nógu lengi á námsefninu og þó svo þau nái tökum á því, er ekki víst að sú kunnátta skili sér í prófum.  Ég þekki dæmi um börn sem hafa farið úr falleinkunnum í fyrstu einkunn eingöngu vegna þess að þau fóru að nota þessi lyf.

Þegar ég byrjaði að kynna mér ADHD, var eingöngu hægt að finna upplýsingar um þetta heilkenni í börnum.  Það virtist ekki vera viðurkennt að athyglisbresturinn fylgdi börnunum fram á fullorðinsár.  

Það segir sig sjálft að þeir sem ekki standast þær kröfur sem gerðar eru í skóla, eru ólíklegir til að fara i framhaldsnám, þessir einstaklingar lenda því frekar í láglaunastörfum.  Ef þetta lyf hjálpar fólki til að ná þeim árangri sem það á skilið finnst mér með ólíkindum að eingöngu sé skoðaður kostnaður einnar stofnunar vegna þess. 

Ef laun þessara 1.500 fullorðinna einstaklinga hækka að jafnaði um 100 þús kr. á mánuði hjá þeim sem nota þessi lyf, þýðir það í beinar tekjur fyrir ríki og sveitarfélög 750 millj. kr. í tekjuskatt og útsvar.  Það er næstum sama fjárhæð og heildarkostnaðurinn.

Fólki með athyglisbrest á háu stigi er hættara að falla út af vinnumarkaði og enda á örorku- eða félagslegum bótum.  Þannig að ávinningurinn af að þetta fólk sé á lyfjum og geti unnið er ótalinn hér, en kemur til viðbótar hækkun á beinum opinberum gjöldum. 

Að opinber stofnun skuli senda frá sér greinar í fréttabréfi sínu sem virðist til þess gerðar að ala á fordómum  gagnvart ákveðnum skjólstæðingum finnst mér til háborinnar skammar.  Stofnuninni væri nær að kynna sér ávinninginn af þeim kostnaði sem verið er að leggja út fyrir.

Kostnaður vegna lyfja við ADHD þrefaldast

Greiðsluvandi ekki það sama og skuldavandi

Aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa fremur beinst að greiðsluvanda almennings en skuldavanda.

Lausnin með greiðslujöfnun hefur leitt til þess að skuldavandi heimilanna hefur aukist, þar sem greiðslur af lánum vegna húsnæðiskaupa svokölluðum jafngreiðslulánum, duga ekki til að borga vexti af þessum lánum. Þannig vex höfuðstóllinn í hverjum mánuði. Þannig minnkar eign skuldara jafnt og þétt og þarf ekki lækkun á íbúðarverði til að það gerist.

Kaupmáttur launatekna hefur farið síminnkandi, en ekki má skerða tekjur af fjármagni. Satt best að segja finnst mér þetta skrýtin jafnaðarmennska.

Hafa komið til móts við skuldavandann

Var ekki nóg að borga lægri laun, þarf líka að skerða réttindin?

Það vantar alveg inn í umræðuna að þegar lífeyrissjóður VR, Gildi og fleiri hækkuðu réttindi sinna manna 2006 og 2007, um rúmlega 17% vegna góðrar afkomu sjóðanna, hækkuðu réttindi ekki hjá LSR lífeyrissjóði ríkisstarfsmanna.  Það er verið að bakfæra þessa hækkun á réttindum.

Það vantar líka að það B-deild LSR, þ.e. sú sem er að veita þessi miklu réttindi hefur ekki tekið við nýjum félögum síðan 1997.  Í dag greiða u.þ.b. 3.000 ríkisstarfsmenn í þá deild, eða um 10% þeirra sem greiða í LSR.  Kostnaðurinn sem er að falla á ríkið er vegna starfsmanna sem þar unnu fyrir 1997, margir þeirra eru í dag starfandi hjá einkageiranum, þeir töpuðu ekki réttindinum við að færa sig þangað.  Þetta eru skuldbindingarnar sem við erum að borga fyrir með sköttunum okkar, ekki lífeyrisréttindin hjá þeim sem vinna hjá ríkinu í dag.

Þessu til viðbótar hefur það þótt sjálfsagt mál, að ríkisstarfsmenn væru á 20-30% lægri launum, en fólk sem vinnur hjá einkageiranum.   Þeir hafa því fengið að borga fyrir starföryggið og lífeyrisréttindin.  ASÍ og VR taldi það sjálfsagt þar sem réttindin væru svo mikið betri.  Laun þeirra hækkuðu meira en hjá einkageiranum á síðasta ári, en það stafa aðallega af því að dagvinnulaun þeirra eru að jafnaði lægri en 180 þús kr. á mánuði.  Þeir sem eru á hærri launum en 250 þús kr á mánuði hafa flestir þurft að sæta 5-15% launalækkun.

Ríkisstarfsmenn sem greiða í A-deild LSR í dag ávinna sér lífeyrisrétt sem nemur 1,9% af meðallaunum ársins á ári.  Til samanburðar ávinnur 16 ára unglingur hjá VR sér 4% réttindi, sem fara svo minnkandi eftir því sem aldurinn eykst, þannig er ávinningurinn 1,9% þegar hann er 36 ára og fer lægst niður í 0,9% við 66 ára aldur.   Þannig vinna þeir sem eru yngri en 36 ára sér meiri lífeyrisréttinda hjá einkageiranum en hjá LSR.

Lífeyrisgreiðslur eru verðtryggðar bæði hjá LSR, en þær eru það líka hjá Lsj. Verslunarmanna, Gildi og fleiri sjóðum í einkageiranum.   Ef tekið er tillit til 20-30% launamunar og mismunar á öflun réttinda, þykir mér líklegt að sá sem starfar hjá einkaaðilum fái hærri greiðslur úr sínum sjóði en þeir sem starfa hjá hinu opinbera.    Hvað er það þá sem á að jafna? 

Ólíðandi að ASÍ ráðist á samningsbundin kjör

Brýnt að bjarga elítunni - hinir geta átt sig

Valinn hópur fólks hafði aðgang að sparisjóðum og bönkum með þeim hætti að þeir gætu keypt stofnfjárhluti og hlutabréf, og fengið kaupverðið að láni.  Nú hefur viðskiptaráðherra upp raust sína og segir að það sé brýnt að bjarga þessum útvöldu einstaklingum.

Þorri fólks fékk einungis stór lán til að kaupa sér íbúðarhúsnæði.  Þar á meðal var ungt fólk sem var að hefja búskap.  Lánið lék við það, bankarnir voru farnir að lána allt að 100% af kaupverðinu.  Fæstir létu þó freistast að taka svo stór lán, en lögðu allt sitt sparifé í útborganir.  Þetta unga fólk vildi ekki reisa sér hurðarás um öxl og keypti því litla íbúð sem hæfði þáverandi fjölskyldustærð.  Ætlunin var að stækka við sig eftir því sem fjölskyldan stækkaði, enda hefðu þau þá eignast meira í íbúðinni og gætu keypt sér stærra húsnæði.

Þessar forsendur eru brostnar, spariféð sem lagt var í íbúðina er horfið.  Skuldirnar komnar langt upp fyrir vermæti íbúðarinnar, og greiðslubyrðin hefur þyngst verulega.  Lausn ríkisstjórnarinnar var að lækka greiðslubyrðina.  Það hjálpar til skamms tíma, en skilar einungis þeim árangri að fólkið á sífellt minna í eigninni.  Eins og dæmið lítur út í dag, verða þau sennilega búin að borga svo mikið í íbúðinni að verðmæti hennar verði meira en skuldirnar eftir 5-7 ár.  Þá tekur sennilega 10 ár að safna sér pening til að kaupa stærri eign.  Þetta gera 15-17 ár, þangað til verða þau að vera í sinni 2ja herbergja íbúð.  Þá tekur því varla að kaupa stærri eign þar sem til börnin verða flutt að heiman. 

Eru skilaboðin sem ríkisstjórnin er að senda fólkinu þau að það eigi ekki að eiga börn?  

Steingrímur fjármálaráðherra sagði á Alþingi í dag að vaxtabætur hafi verið hækkaðar verulega.  Sú hækkun kemur þeim fjölskyldum sem skulda meira en 15 milljónir ekki til góða, nema að hluta vegna hámarks á vaxtagjöldum til útreiknings vaxtabóta, kr. 901.158.  Um síðustu áramót sagði hann að þessi hækkun á vaxtabótakerfinu myndi hjálpa fólki vegna aukinna verðbóta af lánunum.  Þetta er hins vegar ekki rétt, þar sem þetta fólk var að borga meira en 900 þús kr. af íbúðarlánunum í vexti á síðasta ári, og þegar vaxtagjöldin hækka í 990 þús. kr. hækka vaxtabæturnar ekki neitt, þar sem það var þegar búið að ná hámarkinu.  Þetta fólk verður sjálft að bera skaðann af hækkuninni.

Brýnt að leysa vanda stofnfjáreigenda

Það á ennþá eftir að sannfæra stjórn AGS

Embættismennirnir virðast vera tilbúnir að endurskoða áætlunina, en stjórnin ekki.

Parísarklúbburinn hefur lýst því yfir að Ísland sé vandamál vegna afstöðunnar til Icesave. Það er því ekki skrýtið að þau lönd sem skipa þann klúbb skuldi ekki vera með aðra afstöðu til málsins þegar þau sitja fundi AGS

Ef Ísland ætlar sér að fá fyrirgreiðslu hjá AGS er mikil vinna framundan að sannfæra fulltrúana um að við ætlum að standa við skuldbindingar okkar. Eða ganga verður frá samkomulagi við Bretland og Holland um þessar skuldbindingar.

Parísarklúbburinn mun seint samþykkja að við borgum ekki það sem okkur ber að borga. Þannig að ef við ætlum ekki að borga verður að sannfæra þá um að krafan sé ekki á rökum reyst.

Sjónarmið Strauss-Kahn koma ekki á óvart

Það er ekkert skrýtið

Á vefnum island.is er eftirfarnadi skýring á afskrift skulda:

Verða einhverjar skuldir afskrifaðar?

Skuldaaðlögun getur falið í sér eftirgjöf krafna, hlutfallslega lækkun þeirra eða gjaldfrest á þeim kröfum sem eru umfram greiðslugetu. Standi lántakinn við gerðan samning um skuldaaðlögun verða kröfur sem eru umfram greiðslugetu lántaka, þó aldrei minna en 110% af verðmæti eigna, felldar niður við lok samningstímans. Hafi hluti veðkrafna verið settur á biðlán hefjast greiðslur þeirra að loknu skuldaaðlögunartímabili, eftir því sem greiðslugeta lántaka hrekkur til.

Skilur einhver þessa skýringu?  Skuldir sem eru umfram greiðslugetu verða felldar niður.  Það er viðskiptabankinn þinn sem ákveður greiðslugetuna, skuldari verður sjálfur að semja við alla lánadrottna.  Hann stendur einn, hefur engin viðmið um hver er eðlilegt að greiðslugeta hans skuli vera.  Þegar embætti umboðsmanns skuldara verður komið á laggirnar má búast við að málum sem þessum fjölgi verulega, þá fyrst er skuldarinn fyrst kominn með einhvern bakhjarl eða ráðgjafa sem getur veitt óvilhalla ráðgjöf.

Afar fá skuldamál leyst með skuldaaðlögun